Cemal Önder — Çözüm mimarı ve yazılım mühendisiCemal Önder ajanlarla yazılım geliştirmeyi, mimariyi ve ölçeği yazıyor.https://cmlonder.com/trMimari, Güven Hakkında Bir Hikâyedirhttps://cmlonder.com/tr/essays/architecture-is-a-story-about-trust/https://cmlonder.com/tr/essays/architecture-is-a-story-about-trust/Bir sistemdeki her sınır, hangi ekibin seni bozmayacağına güvendiğinin ifadesidir.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTessaysolution-architectureBüyük Şirketten Yavaşça Ayrılmakhttps://cmlonder.com/tr/essays/leaving-the-big-company-slowly/https://cmlonder.com/tr/essays/leaving-the-big-company-slowly/Dramatik bir çıkış yapmadan kendi işini kurmak üzerine notlar, ve yavaş versiyonun neden daha iyi olabileceği.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTessaysolo-companyÖlçek Bir Varış Değil, Bir Sırahttps://cmlonder.com/tr/essays/scale-is-a-sequence/https://cmlonder.com/tr/essays/scale-is-a-sequence/Sistemler ölçekte bozulmaz. Tahmin edilebilir bir sırayla bozulur ve o sırayı bilmek işin çoğudur.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTessayscale-and-performancesolution-architectureAgent Biçimli Kod Tabanıhttps://cmlonder.com/tr/essays/the-agent-shaped-codebase/https://cmlonder.com/tr/essays/the-agent-shaped-codebase/Kod tabanları artık insanlardan çok ajanlar tarafından okunacak. Bu, "temiz kod"un ne demek olduğunu değiştiriyor.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTessayagentic-developmentsolution-architectureAsıl İş İncelemehttps://cmlonder.com/tr/essays/the-review-is-the-work/https://cmlonder.com/tr/essays/the-review-is-the-work/Üretim bedavaysa kıt olan kaynak muhakemedir. Bu, kıdemli mühendisin ne işe yaradığını yeniden tanımlar.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTessayagentic-developmentsolution-architectureAGENTS.md yeni READMEhttps://cmlonder.com/tr/notes/agents-md-is-the-new-readme/https://cmlonder.com/tr/notes/agents-md-is-the-new-readme/README bir kere göz gezdirecek insan için yazılmıştı. Bu dosya her çalıştırmada baştan sona okunuyor.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTnoteagentic-developmentMegafon olmadan açıkta inşa etmekhttps://cmlonder.com/tr/notes/building-in-public-without-a-megaphone/https://cmlonder.com/tr/notes/building-in-public-without-a-megaphone/Kendi şeyini sessizce kurmak mümkün mü, ve bu işin amacını baltalıyor mu?Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTnotesolo-companyContext penceresi bir kap değil, bir bütçehttps://cmlonder.com/tr/notes/context-window-is-a-budget/https://cmlonder.com/tr/notes/context-window-is-a-budget/"Daha fazla yapıştır" belli bir repo boyutundan sonra neden çalışmıyor — yarım kalmış bir düşünce.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTnoteagentic-developmentPişman olduğum Kafka consumer'larıhttps://cmlonder.com/tr/notes/kafka-consumers-i-have-regretted/https://cmlonder.com/tr/notes/kafka-consumers-i-have-regretted/Kendi hatalarımın kataloğu; yarısı kefaret, yarısı kontrol listesi.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTnotescale-and-performancep99 bir metrik değil, bir ekip sınırıhttps://cmlonder.com/tr/notes/p99-is-a-team-boundary/https://cmlonder.com/tr/notes/p99-is-a-team-boundary/p99'un sahibi kim ise nöbet telefonunun sahibi de o. Gerisi bundan türüyor.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTnotescale-and-performanceTool eklemeden önce context bütçesihttps://cmlonder.com/tr/playbooks/budget-context-before-adding-tools/https://cmlonder.com/tr/playbooks/budget-context-before-adding-tools/Her tool tanımı her turda token yiyor. Ajan yavaşlamalarının çoğu model sorunu değil, context sorunu.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTplaybookagentic-developmentRetry'dan önce idempotencyhttps://cmlonder.com/tr/playbooks/idempotency-before-retries/https://cmlonder.com/tr/playbooks/idempotency-before-retries/Idempotent olmayan bir endpoint'e retry eklemek, görünür bir hatayı görünmez bir hataya çevirir.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTplaybooksolution-architectureÇift yazımdan önce outboxhttps://cmlonder.com/tr/playbooks/outbox-before-dual-writes/https://cmlonder.com/tr/playbooks/outbox-before-dual-writes/Bir yazım iki yere düşecekse tek yere yaz, oradan bir okuyucu dağıtsın.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTplaybooksolution-architecturescale-and-performanceSharding'den önce read replicahttps://cmlonder.com/tr/playbooks/read-replicas-before-sharding/https://cmlonder.com/tr/playbooks/read-replicas-before-sharding/Darboğaz okuma yüküyse en ucuz doğru cevap neredeyse hiçbir zaman sharding değildir.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTplaybookscale-and-performancesolution-architectureWorkflow mu agent mı, ve bu ayrım neden önemlihttps://cmlonder.com/tr/signals/anthropic-effective-agents/https://cmlonder.com/tr/signals/anthropic-effective-agents/Bir ajan döngüsünün sabit bir akıştan ne zaman iyi olduğuna dair en net yazı.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTsignalagentic-developmentai-newsAjanlar için tool yazmayınhttps://cmlonder.com/tr/signals/dont-build-tools-for-agents/https://cmlonder.com/tr/signals/dont-build-tools-for-agents/Ajanların kendilerine özel tool yerine insanların zaten kullandığı araçları kullanması gerektiği savı.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTsignalagentic-developmentSlop'u mühendislikle çözmekhttps://cmlonder.com/tr/signals/engineer-away-the-slop/https://cmlonder.com/tr/signals/engineer-away-the-slop/Düşük kaliteli ajan çıktısını model sorunu değil mühendislik sorunu olarak ele almak üzerine.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTsignalagentic-developmentYavaş geliştirici deneyimi hızlı modelleri tıkayacakhttps://cmlonder.com/tr/signals/slow-devex-bottleneck/https://cmlonder.com/tr/signals/slow-devex-bottleneck/Model CI'ından hızlıysa artık ürünün kısıtı CI'dır.Tue, 15 Sep 2026 00:00:00 GMTsignalagentic-developmentscale-and-performance