# Ajanların hâlâ yapamadıkları > Uçtan uca ajanlı akışın nerede tökezlediğine dair, güncel tutulan dürüst bir liste. - Type: essay - Published: 2025-12-11 - Topics: agentic-development, limits, workflow - Canonical: https://cmlonder.com/tr/essays/what-agents-cannot-do-yet --- Ajanların sınırları üzerine yazılanların çoğu birkaç ay içinde eskiyor, çünkü bir sonraki modelin kapattığı bir yetenek boşluğunu tarif ediyorlar. Ben yetenekle hiç ilgisi yokmuş gibi görünen sınırları yazmak istiyorum: modelin gücünden değil, kurulumun şeklinden gelenleri. ## Yazılı olmayanı bilmek Devredilmesi en zor şey, hiçbir zaman repoya girmemiş olan bilgi. Bu tablonun neden normalize edilmemiş bir kolonu var, fiyatlama kodundaki o tuhaf dal hangi müşteri için duruyor, retry sayısı neden beş değil de yedi. Hiçbiri kodda yok, ve çoğu kimsenin kafasında da değil; dört yıl önce bir toplantıda verilmiş bir kararın içinde yaşıyor. Repoyu okuyan bir ajan, yer yer keyfî görünen bir sistem görüyor ve içgüdüsü o keyfî parçaları temizlemek oluyor. Bu içgüdü genel olarak doğru, burada yanlış. Sınır muhakeme değil; bilgi gerçekten girdilerde yok. Çözümün daha fazlasını yazıya dökmek olduğunu düşünüyorum ve her seferinde ne kadar çok şey olduğunu keşfediyorum. Çoğu da ancak biri onu silmeyi önerdiği anda görünür hale geliyor. ## Hesap verebilmek İkinci sınır da teknik değil. Bir kararın arkasında duracak birinin olması gerekiyor, ve hesap verebilirlik bir sürece devredebileceğin bir özellik değil. Bir değişiklik olaya sebep olduğunda önemli olan soru onu kimin yazdığı değil, kabul edilebilir olduğuna kimin karar verdiği. O kişinin değişikliği savunabilecek kadar anlamış olması gerekiyor. Bu, hiçbir model iyileştirmesinin dokunmadığı gerçek bir tavan koyuyor. Hesabını verebileceğimden fazla değişiklik üretebiliyorum, ve anlamadığım bir değişikliği kabul ettiğim anda mühendislikten sessizce kumara geçmiş oluyorum. ## Neyi yapmamak gerektiğine dair zevk Üçüncüsü en az konuşulanı. Mühendislik işindeki değerin çoğu neyin yapılmayacağına karar vermekten geliyor, ve o karar istekte yazmayan şeyleri bilmeyi gerektiriyor: şirketin gerçekten ne yapmaya çalıştığını, hangi kullanıcı şikâyetinin gürültü olduğunu, altı ay sonra neyin siyaseten imkânsız olacağını. Bir ajana görev verdiğimde görevi yapıyor. Görevin var olmaması gerektiğini söylemiyor. Bu ajanın kusuru değil, döngüdeki yerinin sonucu — ve isteği yazan kişinin ağırlığının azalmadığı, arttığı anlamına geliyor. ## Neyin değişmesini bekliyorum Birinci sınırın, daha fazla bağlam yazıya döküldükçe küçüleceğini düşünüyorum; bunun araçları da hızla iyileşiyor. İkincisi küçülmüyor, çünkü yazılımla değil organizasyonla ilgili bir soru. Üçüncüsü küçülebilir, ama yalnızca bir ajana şu an kendi meslektaşlarına vermedikleri türden bağlamı vermeye razı olanlar için. Yani faydalı soru muhtemelen ajanların ne yapamadığı değil. Şu an yaptığım işlerin hangilerinin gerçekten muhakeme olduğu, hangilerini sadece kendim yapma alışkanlığı taşıdığım.